Diagnostyka w kierunku raka szyjki macicy – cytologia i test na HPV

Cytologia – podstawowe badanie profilaktyczne

Cytologia to, obok USG narządu rodnego, podstawowe badania ginekologiczne pozwalające ocenić stan błon śluzowych (endometrium) dróg rodnych. Cytologia polega na pobraniu, za pomocą specjalnej szczoteczki, wymazu z kanału iy szyjki macicy. Lekarz ginekolog przenosi wymaz na szkiełko ginekologiczne, wraz ze specjalnym płynem utrwalającym pobrany materiał. Wymaz następnie wysyłany jest na badanie laboratoryjne gdzie podlega analizie. Wynik ginekologii kwalifikuje materiał jako możliwy do oceny – zależy to od sposobu pobrania. Na przykład duża obecność śluzu w wymazie dyskwalifikuje próbkę, gdyż wynik byłby niewiarygodny. Badanie nie boli, trwa jedynie kilka minut – a może ratować życie. Rak szyjki, jeżeli wcześnie wykryty, daje duże szanse na całkowite wyleczenie.

Celem badania cytologicznego jest określenie, czy na poziomie komórkowym nie doszło do zmian przedrakowych. Nieprawidłowy wynik cytologii oznacza wskazanie do dalszych badań diagnostycznych, takich jak test na wirusa HPV czy kolposkopia. Niepokojący wynik cytologii może być również objawem toczącego się zakażenia lub infekcji dróg rodnych – wtedy wynik należy skonsultować z lekarzem ginekologiem, który zaleci odpowiednie leczenie. Cytologię nalezy wtedy potwórzyć dopiero po wyleczeniu infekcji.

Oprócz cytologii tradycyjnej, gabinety ginekologiczne oferują również cytologię cienkowarstwową. Cytologię cienkowarstową od badania tradycyjnego odróżnia fakt, że materiał nie jest przenoszony ze szczoteczki na szkiełko laboratoryjne – cała szczoteczka zanużana jest w substancji utrwalającej, i tak kierowana do laboratorium diagnostycznego. Takie badanie jest dokładniejsze i daje bardziej wiarygodny wynik. Umożliwia również wykonanie testu na obecność wirusa HPV z tego samego wymazu. Testu na HPV nie można zrobić z próbki pobranej w tradycyjnym badaniu cytologicznym.

Kiedy zrobić cytologię?

Lekarze ginekolodzy zalecają, by każda kobieta powyżej 25 roku życia powinna co najmniej raz na 12 miesięcy poddawać się badaniu cytologicznemu – niezależnie od tego, czy jest aktywna seksualnie. Pierwszą cytologię dobrzy wykonać makstymalnie po upływie 3 lat od momentu inicjacji seksualnej.

Wskazaniem do badania są pojawienie się objawów takich jak świąd, swędzenie czy pieczenie w okolicach intymnych. Niepokojące są też krwawienia poza właściwą fazą cyklu miesiączkowego. U kobiet w ciąży, cytologię wykonuje się w I i III trymestrze ciąży. Chociaż wskazana jest cytologia raz na rok, badanie powinny wykonywać częściej osoby niemonogramiczne, które często zmieniają partnerów seksualnych. Pod stałą kontrolą ginekologiczną powinny pozostawać kobiety, u których wywiad lekarski wykazał historię zachorowań na raka szyjki macicy i raka piersi, szczególnie w prostej linii dziedziczenia.

Testy PCR na obecność wirusa HPV

Wirus brodawczaka ludzkiego to najczęściej przenoszony wirus drogą płciową. Obecnie wyróżnia się ich ponad 100. Nie wszystkie prowadzą do zachorowania na raka szyjki macicy. Niektóre z typów HPV mogą prowadzić jedynie do zmian skórnych, takich jak kłykciny i brodawki na zewnętrznych narządach płciowych. Jak można się zarazić? Wirusy wysokiego ryzyka, które niemal zawsze prowadzą do rozwinięcia się stanu przedrakowego w obrębie szyjki macicy, przenoszone są drogą płciową. Typy niskoonkogenne przenoszą się przez kontakt ze skórą osoby zarażonej – na przykład przez korzystanie z tego samego ręcznika czy tej samej bielizny – to jednak bardzo rzadkie sytuacje.

Statystyki wskazują, że nawet 75% kobiet w cyklu życia w którymś momencie zostaje zarażona wirusem HPV. Jednak bardzo często infekcja zostaje zwalczona przez układ odpornościowy i nie pozostawia żadnych trwałych śladów w organizmie.

Kiedy zrobić test na HPV?

Infekcja wirusem HPV bardzo często nie daje objawów (postać utajona zakażenia). O postaci klinicznej mówimy kiedy pojawiły się widoczne gołym okiem brodawki. Postać utajoną można wykryć jedynie przez badanie DNA.

Warto zdecydować się na wykonanie badania PCR na wirusa HPV kiedy:
– w twojej rodzinie stwierdzono zachorowania na raka piersi, raka szyjki macicy lub nowotwór jajnika
– często zmieniasz partnerów seksualnych lub wcześnie przeszłaś inicjację seksualną
– twój obecny partner seksualny otrzymał pozytywny wynik testu na wirusa HPV
– cierpisz na częste infekcje narządu rodnego
– masz brodawki lub kłykciny kończyste w obrębie warg sromowych
– chorujesz na dysplazję szyjki macicy
– masz trwale obniżoną odporność (np. z powodu nosicielstwa wirusa HIV, czy po chemioterapii), lub cierpisz na inne choroby autoimmunologiczne
– rodziłaś wiele razy
Czynniki te zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na złośliwy nowotwór szyjki macicy. Najbardziej wiarygodne wyniki daje wykonanie badania cytologicznego w połączeniu z testem na HPV z tego samego wymazu.

Dowiedz się więcej: Kiedy zrobić test na obecność wirusa HPV?

Powiązane artykuły:
    None Found